Hnahthial Post | May 8, 2026: Tun hnai khan 'Mizo Marriage and Inheritance of Property (Amendment) Act, 2026' chu India dan pui kalh a nih leh nih loh enfiah turin Supreme Court-ah thubuai thehluh a ni a. Thubuai thehluttu hi Lalsangliani Colney niin, kum 1984 khan hnamdang pasal neiin, he dan siamá¹hat hian Mizo hmeichhia, hnam dang pasala neite lakah thleibikna a siam tih a sawi a. He dan thar hian chutiang hmeichhiate chu Mizoram chhunga inneihna, iná¹henna, leh rokhawm chungchanga danin humhalhna a pekte chu zahngaihna nei miah lovin a hlihsak a ni a ti a. He dan siamá¹hatna hian amah chauh ni lovin, a fanu, a tuchuan, leh Mizo hmeichhia hetiang dinmuna ding tam takte a nghawng dawn tih a tarlang bawk.
He petition hian 'Mizo Marriage, Divorce and Inheritance of Property Act, 2014'-a Section 2, 3(m), 25 leh 26(1) siamá¹hatna (amendments) te chu a khing a. Kum 2014 dan hmasaah chuan, he Act hi Mizo hnam tawh phawt te leh mipa Mizo a nihna inneihnaah a hman theih a. Nimahsela, kum 2026-a dan siamá¹hatna hian chu dinmun chu a thlak ta a ni. Dan siamá¹hat hian nupa tuak hnih Mizo an nih chauhvin, emaw, a mipa zawk Mizo a nih chauhvin he dan hi a hman theih tawh dawn a ni. Hei hian a nghawng chu: Mizo mipa in hnam dang hmeichhia a neih chuan he Act hnuaiah hian humhalh a la ni reng a, mahse Mizo hmeichhiain hnam dang mipa a neih erawh chuan he dan hnuaia humhalhna hi a hloh thung a ni.
Petitioner chuan hei hian mipa leh hmeichhia inkarah thleibikna a siam a, hmeichhiate dan chu a pasal nihna (identity) hnuai liau liauva a dah avangin a dik lo tih a sawi. He siamá¹hatna hian India Dan Pui (Constitution) hnuaia Article 14, 15, leh 21 te a kalh tih a tarlang. "Mizo" nihna hrilhfiahna (definition) thar pawh chu a khing a, dan thar hian mipa thlah (paternal lineage) chauh a ngaihpawimawh zawk avangin Mizo hmeichhiate nihna a tichhe hle niin a sawi.
Chutiang bawkin, he siamá¹hatna hian rochunna, ram neihna, leh thil dang neihna (property rights) te pawh a nghawng a, chungte chu Mizoramah chuan hnam nihna (tribal identity) nena inzawm tlat an ni. Mizo hmeichhia, hnam dang pasala neite laka lo piang naupangte chuan pa Mizo neite hmuh ang dikna chanvo an hmu ve lo thei tih a tarlang bawk. Hmeichhe thil neih (personal property) chungchanga humhalhna hmasa lo awm tawhte paihbo a ni pawh chu a duh lo hle a. Petitioner chuan, he dan siamá¹hatna hian Mizo hmeichhiate hnam dang pasal neih theihna chu a tihbuai thu a sawi bawk(www.jclalnunsanga.in)
(He thubuai Lalsangliani Colney v. State of Mizoram, Law and Judicial Department Principal Secretary ah hian thubuai thehluttu tan hian Advocate Pulkit Agarwal a ding)
